Kesinleşmiş Ceza Davaları Yeniden Açılabilir mi?
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 311. maddesi uyarınca, kesinleşen bir hükümle sonuçlanmış bir dava, aşağıda yazılı hâllerde hükümlü lehine olarak yargılamanın yenilenmesi yoluyla tekrar görülebilir:
· Duruşmada kullanılan ve hükmü etkileyen bir belgenin sahteliği anlaşılırsa.
· Yemin verilerek dinlenmiş olan bir tanık veya bilirkişinin hükmü etkileyecek biçimde hükümlü aleyhine kasıt veya ihmal ile gerçek dışı tanıklıkta bulunduğu veya oy verdiği anlaşılırsa.
· Hükme katılmış olan hâkimlerden biri, hükümlünün neden olduğu kusur dışında, aleyhine ceza kovuşturmasını veya bir ceza ile mahkûmiyetini gerektirecek biçimde görevlerini yapmada kusur etmiş ise.
· Ceza hükmü hukuk mahkemesinin bir hükmüne dayandırılmış olup da bu hüküm kesinleşmiş diğer bir hüküm ile ortadan kaldırılmış ise.
· Yeni olaylar veya yeni deliller ortaya konulup da bunlar yalnız başına veya önceden sunulan delillerle birlikte göz önüne alındıklarında sanığın beraatini veya daha hafif bir cezayı içeren kanun hükmünün uygulanması ile mahkûm edilmesini gerektirecek nitelikte olursa.
· Ceza hükmünün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin ve hükmün bu aykırılığa dayandığının, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya ceza hükmü aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi. Bu hâlde yargılamanın yenilenmesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl içinde istenebilir.
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 314. maddesi uyarınca, sanık veya hükümlü aleyhine olarak da yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurmak mümkündür. Kesinleşen bir hükümle sonuçlanmış olan bir dava, aşağıda yazılı hâllerde sanık veya hükümlünün aleyhine olarak yargılamanın yenilenmesi yoluyla tekrar görülebilir:
· Duruşmada sanığın veya hükümlünün lehine ileri sürülen ve hükme etkili olan bir belgenin sahteliği anlaşılırsa.
· Hükme katılmış olan hâkimlerden biri, aleyhine ceza kovuşturmasını veya bir ceza ile mahkûmiyetini gerektirecek nitelikte olarak görevlerini yapmada sanık veya hükümlü lehine kusur etmiş ise.
· Sanık beraat ettikten sonra suçla ilgili olarak hâkim önünde güvenilebilir nitelikte ikrarda bulunmuşsa.
Kanunun aynı maddesinde yer alan sınırlar içinde olmak üzere, cezanın değiştirilmesi amacıyla yargılamanın yenilenmesi kabul edilemez. Hatanın giderilebilmesini sağlayacak başka bir yol varsa, yargılamanın yenilenmesi yoluna gidilemez. Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmün infazını ertelemez. Ancak mahkeme, infazın geri bırakılmasına veya durdurulmasına karar verebilir.
Yukarıda sayılan hâllerin mevcudiyeti hâlinde, hükmü veren mahkemeye yapılacak bir başvuru ile yargılamanın yenilenmesi istenebilir.
Her ne kadar yargılamanın yenilenmesi başvurusu hükmü veren mahkemeye yapılacak ise de, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 23. maddesinde, önceki yargılamada görev yapan hâkimin aynı işte görev alamayacağı hükme bağlanmıştır. Bu sebeple, yargılamanın yenilenmesi isteminin farklı bir hâkim tarafından değerlendirilmesi gerekir.
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 319. maddesi uyarınca, yargılamanın yenilenmesi istemi kanunda belirlenen şekilde yapılmamışsa veya yargılamanın yenilenmesini gerektirecek yasal hiçbir neden gösterilmemiş ya da bunu doğrulayacak deliller açıklanmamışsa, bu istem kabule değer görülmeyerek reddedilir.
Bu kapsamda, yargılamanın yenilenmesi talebinin mevzuatta öngörülen şartlara uygun şekilde hazırlanması, başvurunun kabul edilebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, sürecin usul ve esas yönünden eksiksiz yürütülebilmesi için alanında uzman bir avukattan hukuki destek alınması tavsiye edilmektedir.
