Sınır Dışı Etme (Deport) Nedir? Süreç ve İtiraz Yolları

Sınır Dışı Etme (Deport) Nedir? Süreç ve İtiraz Yolları

Türkiye’de bulunan yabancı uyruklu kişiler hakkında, belirli şartların oluşması halinde idari makamlar tarafından sınır dışı etme (deport) kararı alınabilmektedir.

Bu karar, kişinin Türkiye’deki kalışının sona erdirilerek ülke dışına çıkarılmasını ifade eder ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında düzenlenmiştir.

Sınır Dışı Etme Nedir?

Sınır dışı etme; yabancı bir kişinin Türkiye’deki kalışının hukuka aykırı olması veya kamu düzeni açısından sakıncalı görülmesi halinde, ülkeyi terk etmesinin idari bir işlemle zorunlu hale getirilmesidir.

Bu karar, valilikler (İl Göç İdaresi) tarafından alınır ve yalnızca yabancı uyruklu kişiler hakkında uygulanabilir.

Sınır Dışı Etme Süreci Nasıl İşler?

Sınır dışı etme süreci genel olarak şu şekilde ilerler:

• Yabancı hakkında sınır dışı etme kararı alınır.

• Karar, ilgili kişiye gerekçeleriyle birlikte tebliğ edilir.

• Kişi, kararın sonuçları ve itiraz yolları hakkında bilgilendirilir.

Bu aşamadan sonra kişi hakkında farklı uygulamalar söz konusu olabilir.

Türkiye’yi Terke Davet

Sınır dışı etme kararı alınan kişilere, bazı durumlarda doğrudan zorla çıkarma yerine ülkeyi kendi isteğiyle terk etme imkânı tanınır.

• Bu süre en az 15 gün, en fazla 30 gün olarak belirlenir

• Kişiye “çıkış izin belgesi” verilir

• Süresi içinde ülkeyi terk edenler hakkında her zaman giriş yasağı uygulanmayabilir

Ancak bazı durumlarda bu süre tanınmaz ve kişi doğrudan idari gözetim altına alınabilir.

İdari Gözetim (Geri Gönderme Merkezleri)

Sınır dışı edilmesi planlanan kişiler hakkında belirli hallerde idari gözetim kararı alınır.

Bu karar genellikle şu durumlarda uygulanır:

• Kaçma veya kaybolma riski bulunması

• Sahte belge kullanılması

• Türkiye’ye giriş veya çıkış kurallarının ihlal edilmesi

• Kamu düzeni, kamu güvenliği veya kamu sağlığı açısından tehdit oluşturulması

İdari gözetim altında bulunan kişiler, geri gönderme merkezlerinde tutulur ve bu süre kural olarak 6 ayı geçemez; bazı durumlarda uzatılabilir.

Sınır Dışı Edilemeyecek Kişiler

Kanun, bazı kişilerin sınır dışı edilmesini açıkça yasaklamaktadır.

Buna göre:

• Sınır dışı edileceği ülkede ölüm cezasına, işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya muameleye maruz kalacağı konusunda ciddi emare bulunanlar

• Ciddi sağlık sorunları, yaş ve hamilelik durumu nedeniyle seyahat etmesi riskli görülenler

• Hayati tehlike arz eden hastalıkları için tedavisi devam etmekte iken sınır dışı edileceği ülkede tedavi imkânı bulunmayanlar

• Mağdur destek sürecinden yararlanmakta olan insan ticareti mağdurları

• Tedavileri tamamlanıncaya kadar, psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddet mağdurları

hakkında sınır dışı etme kararı alınamaz.

Sınır Dışı Etme Kararına Karşı İtiraz

Sınır dışı etme kararına karşı yargı yolu açıktır. Yabancı, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesine başvurabilir. Duruşma yapılması mahkemenin takdirine bağlıdır. Başvurular dosyanın tekemmülünden veya ara karar ya da duruşma yapılması gereken hâllerde bunların tamamlanmasından itibaren on beş gün içinde sonuçlandırılır. Mahkemenin bu konuda vermiş olduğu karar kesindir. Yabancının rızası saklı kalmak kaydıyla, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı sınır dışı edilmez.

Sonuç

Sınır dışı etme, yabancıların Türkiye’deki hukuki statülerini doğrudan etkileyen önemli bir idari işlemdir. Bu süreçte alınan kararlar, kişinin ülkede kalma hakkını sona erdirebileceği gibi giriş yasağı gibi ciddi sonuçlar da doğurabilmektedir.

Bu kapsamda, sınır dışı etme kararına karşı yapılacak başvuruların süresi ve usulü büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, sürecin usul ve esas yönünden eksiksiz yürütülebilmesi ve hak kaybı yaşanmaması adına alanında uzman bir avukattan hukuki destek alınması tavsiye edilmektedir.