Ses ve Görüntü Kaydı Almak Suç mudur?

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte ses ve görüntü kaydı almak günlük hayatta oldukça kolay hâle gelmiştir. Ancak bu tür kayıtların hukuka uygun olup olmadığı, Türk Ceza Kanunu’nda ayrıntılı şekilde düzenlenmiş olup, çoğu durumda izinsiz yapılan kayıtlar suç teşkil etmektedir.

Türk Ceza Kanunu’nun 132. maddesinde haberleşmenin gizliliğini ihlal, 133. maddesinde kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması, 134. maddesinde özel hayatın gizliliğini ihlal, 135 ila 138. maddelerinde ise kişisel verilere ilişkin suçlar düzenlenmiştir. Bu hükümler uyarınca, kişilerin rızası olmaksızın yapılan ses ve görüntü kayıtları ile bu kayıtların paylaşılması hâlinde hapis ve adli para cezaları öngörülmektedir.

TCK’nın 132. maddesine göre, kişiler arasındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal eden, haberleşme içeriklerini kaydeden veya hukuka aykırı şekilde ifşa eden kişiler cezalandırılır.

TCK’nın 133. maddesinde ise aleni olmayan konuşmaların taraflardan herhangi birinin rızası olmaksızın bir aletle dinlenmesi veya ses alma cihazıyla kaydedilmesi suç olarak düzenlenmiştir. Kişinin katıldığı bir konuşmayı diğer tarafların rızası olmadan kaydetmesi ya da bu kayıtları hukuka aykırı şekilde ifşa etmesi de aynı kapsamda cezalandırılmaktadır.

Özel hayatın gizliliğini düzenleyen TCK’nın 134. maddesi uyarınca, kişilerin özel hayatının gizliliğinin ihlal edilmesi, kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü ve seslerin izinsiz olarak kayda alınması veya paylaşılması da suç teşkil etmektedir.

Bunun yanında, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak kaydedilmesi, başkasına verilmesi veya ele geçirilmesi ile kanuni süresi dolmasına rağmen silinmemesi ya da yok edilmemesi hâlleri, Türk Ceza Kanunu’nun 135 ila 138. maddeleri kapsamında suç olarak düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeler karşısında genel kural olarak, bir kişinin rızası olmaksızın ses veya görüntü kaydı almak hukuka aykırıdır ve cezai sorumluluk doğurur. Ancak Yargıtay içtihatlarında kabul edilen önemli bir istisna bulunmaktadır.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin 2019/7362 Esas, 2021/29568 Karar sayılı ilamında; kişinin kendisine karşı işlenmekte olan bir suçla ilgili olarak, başka türlü delil elde etme ve yetkili makamlara başvurma imkânının bulunmadığı ani gelişen durumlarda, karşı tarafla yaptığı konuşmaları kayda almasının hukuka uygun olduğunun kabulünün zorunlu olduğu açıkça belirtilmiştir.

Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2010/5.MD-187 Esas, 2011/131 Karar sayılı kararında ise, katılanın sanıklarla aynı ortamda ve telefonda yaptığı görüşmeleri cep telefonu ile kaydetmek suretiyle elde ettiği kayıtların, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 135. maddesi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle hâkim kararı bulunmadığı gerekçesiyle hukuka aykırı kabul edilemeyeceği belirtilmiştir. Kurul, rüşvet talebi suretiyle işlendiği iddia edilen suçla ilgili olarak, bir daha elde edilme imkânı bulunmayan delillerin yetkili makamlara sunulmak amacıyla toplandığını ve bu nedenle kayıtların hukuka uygun olduğunu vurgulamıştır.

Ceza muhakemesinde hukuka aykırı şekilde elde edilen delillerin kullanılması mümkün değildir. Bu nedenle, izinsiz ve hukuka aykırı biçimde elde edilen ses ve görüntü kayıtları çoğu durumda hem suç oluşturmakta hem de yargılamada delil olarak kabul edilmemektedir. Ancak Yargıtay tarafından kabul edilen zorunlu hâllerde yapılan kayıtlar hukuka uygun delil niteliği taşıyabilmektedir.

Sonuç olarak, Türk Ceza Kanunu’na göre izinsiz ses ve görüntü kaydı almak kural olarak suçtur. Ancak kişinin kendisine karşı işlenmekte olan bir suçu ispat edebilmek amacıyla, başka türlü delil elde etme imkânının bulunmadığı ani durumlarda yaptığı kayıtlar, Yargıtay içtihatları doğrultusunda hukuka uygun kabul edilebilmektedir. Her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmekte olup, hukuki risk doğuran durumlarda uzman bir ceza avukatından destek alınması büyük önem taşımaktadır.